|
|
Informatie over Afrikaanse maskers
Afrikaanse kunst
Afrikaanse kunst
Afrika bestaat uit 53 staten en wordt bewoond door 480 miljoen mensen,
verdeeld in vele etnische groepen met verschillende talen, godsdiensten,
politieke situaties en kunstvormen.
Gewoonlijk worden Afrikaanse kunstobjecten van hout en andere natuurlijke
materialen gemaakt, zoals bijvoorbeeld schelpen, vezels en leer. Door het
tropische klimaat is de levensduur van deze objecten helaas beperkt. Oude
kunstvoorwerpen zijn daardoor zeldzaam.
Culturele uitingen op het Afrikaanse continent.
De geografische structuur van Afrika met zijn oerwouden, brede rivieren,
uitgestrekte dorre steppen en in het noorden een schier ondoordringbare
woestijn, de Sahara, hebben mogelijk gemaakt dat ten zuiden van de Sahara
zwart-Afrikaanse culturen ontstonden met een geheel eigen karakter. De islam had
wel invloed in Noord-Afrika, maar nauwelijks op de verschillende zwarte
Afrikaanse volken. Slechts in de Soedan, dat door middel van karavaanwegen in
verbinding stond met Noord-Afrika, en in gebieden die nauwe relaties met de
Soedan onderhielden, zien we islamitische elementen in kleding en tempelbouw.
Ook het christendom had slechts een beperkte invloed, mede omdat de Europeanen
voornamelijk in de kuststeden bleven, waar zij strategische en commerciële
belangen hadden.
Bewerkte vuursteensplinters worden in grote delen van Afrika gevonden. Veel
stenen voorwerpen (bijlen, vuistbijlen, speerpunten) vallen op door hun fijne
bewerking. Ze werden door de Franse prehistoricus H. Breuil (1877-1961)
gedateerd in het stenen tijdperk.
Afrikaanse tekeningen en schilderijen
Op verschillende plaatsen in Afrika zijn tekeningen (in steen gegraveerd) en
schilderingen gevonden. Zeer beroemd zijn de schilderingen die men in de Sahara
ontdekte, o.m. in Tassili in Zuid-Algerije. Men vermoedt dat de schilderingen
vier- tot vijfduizend jaar voor onze jaartelling werden gemaakt en een magisch
karakter hadden.
Afrikaanse bouwkunst
De bouwkunst van zwart Afrika omvat enerzijds de traditionele bouwkunst en
anderzijds hedendaagse bouwkunst, die op de westerse wereld is georiënteerd. Een
derde categorie bouwwerken werd niet door de Afrikaanse bevolking neergezet,
maar door uit Europa, Azië en de Arabische wereld afkomstige kolonisten en
handelaren. Deze 'koloniale' architectuur is vooral aan de kust te vinden en
oefende geen invloed uit op de bouwkunst van de oorspronkelijke bevolking.
Handgemaakte houten beelden uit Afrika
Tot de bekendste uitingen van de Afrikaanse beeldende kunst behoren de houten
beelden die als zelfstandig, vrijstaand beeld voorkomen of als onderdeel van
bijvoorbeeld een stoel of een pot. Werk in steen, aardewerk, ivoor of metaal
komt minder vaak voor.
De functie van een beeld, soms fetisj genoemd, kan zeer verschillend zijn. Zo
zijn er stam- en voorouderbeelden die de genezing van een ziekte moeten
bewerkstelligen of een goede oogst, een vruchtbare regen, een succesvolle jacht,
een groot aantal kinderen. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht is een
beeld zelden een voorstelling van of een verwijzing naar de voorouder. De
onwerkelijke uitbeelding wijst hier al op. Het Afrikaanse beeld is evenmin een
afgodsbeeld. Men zou - heel algemeen -kunnen zeggen dat de stam- en voorouders
hun levenskracht, hun bescherming en hun invloed in een beeld kunnen vestigen.
Deze beelden kunnen mensfiguren zijn, maar ook figuren van dieren.
Pas in het begin van de 20e eeuw kreeg men in de westelijke wereld oog voor de
kwaliteiten van de kunst van zwart Afrika. Vooral de houten beelden trokken de
aandacht. Verschillende belangrijke 20e-eeuwse kunstenaars werden er door
beïnvloed: de Franse schilders Derain en De Vlaminck eerst; omstreeks 1907
Picasso, Matisse, Modigliani, Brancusi en de kunstenaars van Die Brücke.
Elementen die men in de negersculptuur waardeerde en navolgde, waren vooral de
vereenvoudiging van natuurvormen en de expressieve mogelijkheden daarvan.
Moderne ontwikkelingen in de Afrikaanse kunst
De Afrikaanse kunst staat sterk onder invloed van moderne ontwikkelingen,
maar nog steeds worden er traditionele kunstvoorwerpen gemaakt. Vanzelfsprekend
is er een grote diversiteit in de Afrikaanse kunst.
De Afrikaanse kunst heeft niet zozeer een esthetische als wel een religieuze en
rituele functie. De meest voorkomende objecten zijn maskers, gebruiksvoorwerpen
en religieuze beelden.
Klik op de onderstaande links...
...Voor meer informatie over Afrikaanse maskers, stammen, cultuur en tradities.
|