Informatie over maskers uit Afrika

Afrikaane maskers: Feesten en ceremonies

Maskers uit Afrika spelen een belangrijke rol in kennisoverdracht (de overgang van jongen naar man), verzoek om vruchtbaarheid van het land (oogstfeesten) of de ziel van de overledene naar het hiernamaals begeleiden (begrafenisplechtigheden).

Afrikaanse maskers worden toegepast tijdens rituele feesten en ceremonies, om zo een brug te slaan naar de wereld van de geesten, de voorouders en goden. Of om een spirituele verbinding te maken met de geheimzinnige krachten van berg, de woud en het water die de drager van het masker tracht te incarneren.

Afrikaanse maskers zijn de kern van een totaalspektakel, temidden van kleurrijke kostuums, zang, dans en rituele handelingen. Die gebruiken worden in het afgelegen Afrika nog steeds toegepast.

De oorsprong van Afrikaanse maskers

Over de oorsprong van maskers uit Afrika weten we weinig. Wat ervan bewaard bleef is relatief jong, de rest viel ten prooi aan vochtigheid, warmte en insecten. Pas laat in de negentiende eeuw begon men te begrijpen dat achter de bizarre vormen van de Afrikaanse maskers hogere betekenissen schuil gingen.

De drager van het Afrikaans masker

Een Afrikaans masker wordt meestal voor het gezicht gedragen, (de zogenaamde paspoort of gezichtsmaskers), de drager kijkt dan door de oogspleten van het Afrikaans masker. Naast gezichtsmaskers zijn er ook stulp- of helmmaskers, die over of op het hoofd van de danser worden aangebracht

Daarnaast treffen we nog de zogeheten opzetmaskers aan: het Afrikaans masker wordt dan bevestigd op een kap of mandje dat bovenop het hoofd wordt gedragen. Tot de maskers worden ook voorwerpen gerekend die op andere plaatsen dan het hoofd op het lichaam worden gedragen, zoals buikmaskers welke de torso van een zwangere vrouw voorstelt.

Het maken van een Afrikaans masker

Maskers uit Afrika zijn veelal gemaakt van hout, metaal, textiel, touw, boomschors en allerlei andere materialen. Ook komen combinaties van verschillende materialen vaak voor. Bijvoorbeeld: houten maskers met ogen van metaal of spiegelend glas. Of een Afrikaans masker van steen een hoofdtooi van vogelveren bekleed met blik.

Het kostuum van de maskerdrager kan gemaakt zijn van textiel, en ook van raffiavezels.

Afrikaanse dierenmaskers

Maskers kunnen door hun vormgeving en kleur naar uiteenlopende betekenissen verwijzen, die samenhangen met de functie van de maskers. Vaak hebben maskers de vorm van dieren, die dan een menselijke eigenschap kunnen uitdrukken, zoals luiheid (de aap), vraatzucht (de hyena ) of kracht (de buffel) Combinaties van mens en dier komen eveneens voor in maskers.

Geheime genootschappen

Ook geheime genootschappen maakten gebruik van maskers: de leden ervan stonden in dienst van de machthebbers en moesten via hun rituelen de bestaande orde in de gemeenschap helpen handhaven, zieken genezen, heksen opsporen en zelfs recht spreken. Tijdens de ceremonies werd de drager ervan geacht bezeten te zijn door de geest die hij uitbeeldde. De maskers brengen ons in contact met alles wat ze vreesden en vereerden. Hoewel heel wat exemplaren op de menselijke figuur gebaseerd zijn, gaat het nooit om portretten, en ook in hun weergave van de dieren streefden de houtsnijders niet naar realisme. Meestal beklemtonen zij enkele essentiële elementen en wordt de rest sterk gereduceerd.

Klik op de onderstaande links...

...Voor meer informatie over Afrikaanse maskers, stammen, cultuur en tradities.

> Afrikaanse maskers
> Waarvoor dient een Afrikaans masker eigenlijk?
> Informatie over Afrikaanse stammen en Afrikaanse maskers
> Maskers uit Afrika
> Afrikaanse maskers: de rustplaats van de oude geesten
> West Afrikaanse maskers
> Afrikaanse dieren maskers
> Afrikaanse Fume en Pumbu masker
> Afrikaans Yaka masker
> Afrikaanse maskers uit Congo
> Afrikaanse maskers en beeldende kunst uit Kongo
> African mask artist (Engels)
> Afrikaanse kunst
> Afrika kunsthistorie