Waarvoor dient een Afrikaans masker eigenlijk?

Afrikaanse maskers

Wie een Afrikaans masker opzet verandert zelf als persoon. Hij krijgt dan niet alleen een ander gezicht, maar verdwijnt en verandert in de geest van het Afrikaans masker en neemt de eigenschappen en het gedrag van deze geest over. Dat kunnen ook agressieve of vernietigende krachten zijn. Het ‘ik’ staat dan, zoals zij het ervaren, in de ban van wilde woeste wezens.

Er zijn mannelijke en vrouwelijke maskers. Mannelijke maskers zien er vaak dreigend uit en hebben soms iets dierlijks meegekregen, bijvoorbeeld ronde, open en uitpuilende ogen. En vaak een open mond met zichtbare tanden om extra ontzag in te boezemen. Vrouwelijke maskers hebben hun ogen juist neergeslagen.

Afrikaanse maskers worden toegepast voor rituele feesten en ceremonies, om zo een brug te slaan naar de wereld van de geesten, de voorouders en de goden.

Gezag, macht en orde

Zoals ook in ons land gezag, macht en orde hand vaak gepaard gaan met rituelen en machtsattributen (neem bijv. de ‘gouden’ koets van de koningin, de rechter in zijn toga, etc.), zo is dat ook het geval in Afrika met betrekking tot Afrikaanse maskers. De Afrikaanse maskers zijn veelal geesten die in de dorpen aan alles en iedereen structuur en leiding geven. Zo zorgen ze voor normen en wetten en houden een oogje in het zijl. Maatschappelijke controle is op deze manier prima geregeld. Geesten tegenspreken kan niet in de Afrikaanse traditie.

 

Initiatie

In de traditionele Afrikaanse cultuur is volwassen worden een duidelijk moment in iemands leven. Dit in tegenstelling tot de westerse wereld waar volwassen worden niet gebonden is aan een vast moment of een bepaalde leeftijd, maar eerder een kwestie van tijd is. In Afrika moet men samen met leeftijdsgenoten vaak pijnlijke en zware rituelen doorstaan. Pas dan behoort men tot de volwassenen. We noemen dit initiatie. Afrikaanse maskers helpen bij de initiatie. Zij beschermen, bewaken en onderwijzen. De maskerwezens zijn meestal geesten van voorouders die de jongens onderwijzen. Ze leren hen de traditionele geheime kennis van hun volk en allerlei sociale, politieke en artistieke vaardigheden.

Afrikaanse maskers vervullen een sociale functie

Het mag duidelijk zijn dat een Afrikaans masker niet bedoeld is om te verkleden. Het masker dient als middel om de geesten van voorouders te laten spreken. Afrikaanse maskers vervullen een belangrijke sociale functie en zijn onlosmakelijk verbonden met de manier waarop men aankijkt tegen leven en dood. Waarbij de dood slechts een overgang is naar het voortbestaan als geest in het geestenrijk, dat in verbinding staat met, en invloed heeft op leven van de mens op aarde.

Klik op een van de onderstaande links om naar de betreffende pagina te gaan.